قانون ۵۰/۳۰/۲۰ میگوید نیمی از درآمد را برای نیازها، ۳۰ درصد را برای خواستهها و ۲۰ درصد را برای پسانداز کنار بگذارید. روی کاغذ ساده است. ما آن را روی بودجهی یک خانوادهی سهنفره با درآمد ماهانهی ۲۵ میلیون تومان امتحان کردیم.
مریم و علی؛ ۲۵ میلیون در ماه#
مریم و علی با یک فرزند در یک شهر متوسط زندگی میکنند. خانهشان اجارهای است و درآمد خالص هر دو روی هم ۲۵ میلیون تومان است. طبق قانون، تقسیم باید اینطور باشد:
- نیازها (۵۰٪): ۱۲.۵ میلیون
- خواستهها (۳۰٪): ۷.۵ میلیون
- پسانداز (۲۰٪): ۵ میلیون
ماه اول: نیازها از سقف رد شد#
وقتی مریم هزینههای ضروری را نوشت، فهرست این شد: اجاره ۸ میلیون، خوراک ۵ میلیون، قبضها و شارژ ۱.۲ میلیون، رفتوآمد ۱.۵ میلیون و هزینهی مدرسه و دارو یک میلیون. جمع نیازها ۱۶.۷ میلیون شد؛ یعنی ۶۷ درصد درآمد، نه ۵۰ درصد.
این همان جایی است که بیشتر خانوادههای ایرانی با این قانون مشکل پیدا میکنند. وقتی اجاره بهتنهایی یکسوم درآمد است، رسیدن به ۵۰ درصد عملاً ممکن نیست.
نسخهی اصلاحشده: ۶۵/۲۵/۱۰#
بهجای کنار گذاشتن قانون، نسبتها را با واقعیت تطبیق دادند:
- نیازها: ۶۵ درصد (۱۶.۲۵ میلیون) با کم کردن نیممیلیون از رفتوآمد
- خواستهها: ۲۵ درصد (۶.۲۵ میلیون) برای بیرون رفتن، لباس و اشتراکها
- پسانداز: ۱۰ درصد (۲.۵ میلیون) که روز اول ماه به حساب جدا منتقل میشود
چه چیزی بیشترین تأثیر را داشت؟#
بزرگترین تغییر، ثبت روزانهی خرجها بود. در ماه اول معلوم شد حدود ۲ میلیون تومان صرف خریدهای کوچک و بدون برنامه شده که هیچکدام یادشان نبود. فقط دیدن این عدد کافی بود تا ماه دوم نصف شود.
تغییر دوم، انتقال پسانداز در اول ماه بود. وقتی پسانداز آخر ماه انجام میشد، معمولاً چیزی باقی نمیماند.
این قانون برای شما چطور کار میکند؟#
- یک ماه همهی خرجهایتان را بدون تغییر ثبت کنید.
- آنها را در سه دستهی نیاز، خواسته و پسانداز بگذارید.
- درصد واقعی هر دسته را حساب کنید و هدف را کمی بهتر از وضع فعلی بگذارید، نه ایدهآل.
- پسانداز را حتی اگر کم است، اول ماه جدا کنید.
جمعبندی#
قانون ۵۰/۳۰/۲۰ با درآمد و اجارهی امروز ایران معمولاً دقیقاً جواب نمیدهد، اما ایدهی پشت آن کار میکند: درآمد را از قبل تقسیم کنید و پسانداز را اول بردارید. برای شروع، راهنمای چگونه پول پسانداز کنیم را ببینید و خرجهایتان را با اپلیکیشن حسابداری شخصی چالاک روی گوشی ثبت کنید.