اگر طلافروشی دارید، احتمالا هر روز مشتری ای را می بینید که به ردیف مالیات فاکتور اشاره می کند و می پرسد این عدد از کجا آمده. جواب کوتاه این است که در سال ۱۴۰۵ هم مثل سال قبل، مالیات بر ارزش افزوده روی خود طلا حساب نمی شود و ۱۰ درصد فقط به اجرت ساخت، سود فروشنده و حق العمل تعلق می گیرد.
اما مالیات طلافروشی فقط همین ردیف فاکتور نیست. شما به عنوان صاحب مغازه یک مالیات جدا هم بابت سود سالانه خودتان می دهید و همه این ها از مسیر سامانه مودیان و اظهارنامه می گذرد. در این مقاله اول عدد فاکتور را با یک ابزار ساده حساب می کنیم و بعد سراغ قانون، فرمول، معافیت ها، انواع طلا و تکالیفی می رویم که اگر جا بیفتند، جریمه شان از خود مالیات سنگین تر است.
محاسبه آنلاین مالیات طلا#
اعداد فاکتور را به تومان وارد کنید. ابزار ارزش اصل طلا را کنار می گذارد، ۱۰ درصد بخش مشمول را حساب می کند و مبلغ نهایی را نشان می دهد. اگر سود فروشنده را نمی دانید، دکمه «سود ۷٪» آن را از روی ارزش طلا و اجرت پر می کند.
محاسبه آنلاین مالیات طلا
سال ۱۴۰۵
مبالغ را به تومان وارد کنید. نتیجه همزمان محاسبه می شود.
محاسبه نمونه برای فروش زیورآلات نو با نرخ عمومی سال ۱۴۰۵
عددی که می بینید برای فروش زیورآلات نو با نرخ عمومی سال ۱۴۰۵ است. اگر طلای دست دوم، آب شده، سکه یا شمش می فروشید، بخش مشمول فرق می کند و پایین تر در همین مقاله توضیحش را آورده ایم.
مالیات طلافروشی چیست و شامل چه مواردی می شود؟#
وقتی کسی از مالیات طلافروشی حرف می زند، معمولا منظورش یکی از سه مالیات مختلف است و قاطی کردن آن ها بیشترین سوء تفاهم را درست می کند. اولی مالیات بر ارزش افزوده است که خریدار می پردازد و شما فقط آن را جمع می کنید و به سازمان امور مالیاتی می دهید. دومی مالیات بر درآمد خود شماست که از سود سالانه مغازه گرفته می شود و ربطی به مشتری ندارد. سومی مالیات بر عایدی سرمایه است که برای کسانی طراحی شده که بدون پرونده کسب و کار طلا می خرند و کوتاه مدت می فروشند.

برای بیشتر طلافروشی های کوچک، دو مورد اول تمام ماجراست. مورد سوم هنوز منتظر آماده شدن بستر اجرایی است و طبق گفته سخنگوی سازمان امور مالیاتی، عموم مردم و کسب و کارهایی که پرونده مالیاتی دارند مشمول آن نمی شوند.
مالیات طلا برای مردم چگونه محاسبه می شود؟#
برای خریدار، کل ماجرا یک ردیف در فاکتور است: ۱۰ درصد از جمع اجرت ساخت، سود فروشنده و حق العمل. ارزش خود طلا، یعنی وزن ضربدر قیمت روز، در این محاسبه نمی آید. به همین دلیل دو انگشتر هم وزن ممکن است مالیات خیلی متفاوتی داشته باشند. انگشتر ماشینی با اجرت ۷ درصد مالیات کمی دارد و یک سرویس دست ساز با اجرت ۲۵ درصد چند برابر آن.
بیشتر بحث های پشت ویترین از همین جا شروع می شود که مشتری فکر می کند ۱۰ درصد از کل مبلغ گرفته شده است. فاکتوری که اصل طلا، اجرت، سود و مالیات را جدا جدا نشان دهد، این بحث را قبل از شروع تمام می کند و مشتری با یک نگاه می بیند مالیات فقط روی کدام ردیف ها آمده است.
مالیات فروش طلا چقدر است؟#
وقتی کسی طلای شخصی اش را به مغازه شما می فروشد، از مبلغی که دستش می رسد مالیات بر ارزش افزوده کم نمی شود. شما طلا را به قیمت روز و با کسر معمول بازار می خرید و فروشنده بابت این معامله بدهی مالیاتی پیدا نمی کند.
سوال بعدی معمولا درباره قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی است. این قانون برای خرید و فروش کوتاه مدت طلا (کمتر از یک سال) مالیات بر عایدی سرمایه گذاشته است. اما سازمان امور مالیاتی اعلام کرده کسی که طلا را به طلافروشی های دارای صورتحساب الکترونیکی بفروشد مشمول آن نمی شود و طلایی که پیش از استقرار بستر اجرایی خریده شده تا سه سال بعد از آن معاف است. پس فروش طلای خانگی به مغازه شما فعلا مالیاتی برای مشتری ندارد.
قانون جدید مالیات خرید و فروش طلا در سال ۱۴۰۵#
در لایحه بودجه ۱۴۰۵ صحبت از بالا رفتن نرخ ارزش افزوده به ۱۲ درصد بود و همین خبر خیلی از طلافروش ها را نگران کرد. اما طبق اعلام سازمان امور مالیاتی بر اساس قانون بودجه نهایی، نرخ مالیات بر ارزش افزوده اجرت ساخت، سود و حق العمل فروش طلا، جواهر و پلاتین در سال ۱۴۰۵ همان ۱۰ درصد ماند.
قاعده های اصلی هم دست نخورده اند. بند «ب» ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده همچنان اصل طلا، جواهر و پلاتین را معاف می داند و در مقابل از شما می خواهد همه خریدها و فروش ها را در سامانه ثبت کنید و اجزای فاکتور را جدا بنویسید. اگر هنوز منطق کلی این مالیات برایتان روشن نیست و نمی دانید چرا شما فقط واسطه دریافت آن هستید، مقاله مالیات بر ارزش افزوده چیست تصویر کامل را می دهد.
مالیات بر ارزش افزوده طلا چند درصد است؟#
۱۰ درصد، آن هم فقط روی بخش غیرطلایی فاکتور. اگر از یک فاکتور ۶۰ میلیون تومانی حدود ۹ میلیون تومان اجرت و سود باشد، مالیات آن نزدیک ۹۰۰ هزار تومان است، نه ۶ میلیون. اگر سال گذشته نرخ صندوق فروشگاهی یا نرم افزارتان را روی ۱۰ درصد گذاشته اید، امسال تغییری لازم نیست.
چیزی که خیلی از طلافروش ها از آن غافل می مانند، مالیاتی است که خودشان موقع خرید از کارگاه یا بنکدار می پردازند. اگر کارگاه برای اجرتی که از شما گرفته صورتحساب الکترونیکی صادر کرده باشد، مالیات همان صورتحساب از مالیاتی که باید به سازمان بدهید کم می شود. این سازوکار را در مقاله اعتبار مالیاتی چیست با مثال توضیح داده ایم.
مالیات بر درآمد طلافروشان چقدر است؟#
این مالیات از سود سالانه خود شما گرفته می شود و نرخش به شکل حقوقی کسب و کار بستگی دارد. اگر مغازه به نام خودتان است، مشمول نرخ های پلکانی ماده ۱۳۱ قانون مالیات های مستقیم هستید. برای عملکرد سال ۱۴۰۵ پله ها این طور است: تا ۴۰۰ میلیون تومان سود مشمول ۱۵ درصد، از ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان ۲۰ درصد و بیشتر از آن ۲۵ درصد.
پلکانی یعنی هر تکه از سود با نرخ پله خودش حساب می شود، نه کل سود با نرخ آخرین پله. کسی که یک میلیارد تومان سود مشمول دارد، روی ۴۰۰ میلیون اول ۱۵ درصد می دهد و فقط ۲۰۰ میلیون آخر را با نرخ ۲۵ درصد حساب می کند. قبل از همه این ها هم معافیت ماده ۱۰۱ از سود کم می شود که در بخش معافیت ها سراغش می رویم.
اگر طلافروشی را در قالب شرکت ثبت کرده اید، حساب فرق می کند. شرکت ها پله ندارند، سود خالصشان با نرخ ثابت ۲۵ درصد ماده ۱۰۵ مشمول مالیات است و معافیت ماده ۱۰۱ هم شامل حالشان نمی شود. چنین شرکتی باید در طول سال دفاتر قانونی و اسناد مرتب داشته باشد تا آخر سال صورت های مالی قابل دفاع تحویل دهد، و این کار با یک نرم افزار حسابداری شرکتی خیلی کم دردسرتر از دفتر دستی پیش می رود.
نحوه محاسبه مالیات طلا فروشی با فرمول و مثال#
همه محاسبه های فاکتور از دو فرمول ساده بیرون می آیند:
مالیات = ۱۰٪ × (اجرت ساخت + سود فروشنده + حق العمل)
مبلغ نهایی فاکتور = ارزش اصل طلا + اجرت ساخت + سود فروشنده + حق العمل + مالیات
ترتیب کار هم مهم است. اول ارزش طلا را از وزن و قیمت روز به دست می آورید، بعد اجرت را به آن اضافه می کنید، سود را روی جمع این دو می گیرید و آخر از همه مالیات را حساب می کنید. اگر این ترتیب جا به جا شود، مثلا سود را فقط روی ارزش طلا بگیرید، عدد فاکتور شما با مغازه کناری فرق می کند و مشتری زود متوجه می شود.
محاسبه مالیات طلا فروشی بر اساس اجرت و سود فروشنده#
فرض کنید مشتری یک النگوی ۱۰ گرمی می خواهد و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۵ میلیون تومان است. ارزش طلا ۵۰ میلیون تومان می شود. اجرت این النگو ۱۰ درصد است، یعنی ۵ میلیون تومان. سود فروشنده ۷ درصد از جمع این دو است، یعنی ۷ درصد از ۵۵ میلیون که می شود ۳ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان.
حالا بخش مشمول مالیات ۸ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان است و ۱۰ درصد آن، یعنی ۸۸۵ هزار تومان، مالیات این فاکتور می شود. مبلغ نهایی ۵۹ میلیون و ۷۳۵ هزار تومان است. همین اعداد به طور پیش فرض در ابزار بالای صفحه نشسته اند و می توانید نتیجه را با آن مقایسه کنید.

سقف ۷ درصد سود را اتحادیه طلا و جواهر تعیین کرده و بیشتر مغازه ها همان سقف را می گیرند. اگر شما سود کمتری حساب می کنید، مالیات هم کمتر می شود، چون پایه آن کوچک تر شده است. اجرت هم همین طور است و هر تخفیفی که روی اجرت می دهید، مستقیم ۱۰ درصد از خودش را از مالیات کم می کند.
جدا نوشتن این چهار جزء فقط برای راحتی مشتری نیست. قانون درج ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، حق العمل و سود فروشنده را به تفکیک در صورتحساب الکترونیکی الزامی کرده است. اگر هنوز فاکتور را دستی می نویسید و بعد همان اعداد را در کارپوشه تایپ می کنید، هر معامله دو بار ثبت می شود و هر بار احتمال اشتباه دارد. یک نرم افزار حسابداری طلا فروشی که فاکتور را صادر کند و مستقیم به سامانه مودیان بفرستد، این دوباره کاری را حذف می کند.
ضریب مالیات طلا فروشی چیست و چگونه تعیین می شود؟#
ضریب سود عددی است که سازمان امور مالیاتی برای هر شغل تعیین کرده تا وقتی دفاتر یا اسناد هزینه شما پذیرفته نمی شود، سودتان را از روی فروش تخمین بزند. برای خرده فروشی زیورآلات طلای تولید داخل با کد فعالیت (اینتاکد) ۲۲۰۰۰۷۳ این ضریب ۵ درصد اعلام شده است. یعنی سازمان فرض می کند از هر ۱۰۰ تومان فروش، ۵ تومان سود خالص شماست. زیورآلات وارداتی، طلای آب شده، شمش و سکه هر کدام کد و ضریب جداگانه دارند و عدد دقیق را باید از جدول همان سال ببینید.
ضریب ۵ درصد کم به نظر می رسد، اما روی کل فروش اعمال می شود که ارزش طلا هم داخلش است. مغازه ای که در سال ۳۰ میلیارد تومان فروش دارد، با این ضریب یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان سود مشمول پیدا می کند. بعد از کسر ۲۸۰ میلیون تومان معافیت ماده ۱۰۱، یک میلیارد و ۲۲۰ میلیون تومان می ماند و مالیات آن با نرخ های پلکانی حدود ۲۴۵ میلیون تومان می شود.

البته ضریب برای همه یکسان سراغ پرونده نمی آید. طلافروشی هایی که دفاتر و اسناد قابل قبول دارند با سود واقعی دفاتر حساب می شوند و ضریب فقط وقتی به کار می رود که اسنادشان رد شود یا اصلا اسنادی ارائه نکرده باشند. اینکه کدام روش درباره شما اجرا می شود به گروه مالیاتی تان بستگی دارد و تفاوت ها را در مقاله گروه بندی مشاغل مالیاتی توضیح داده ایم.
معافیت های مالیاتی طلافروشان شامل چه مواردی می شود؟#
مهم ترین معافیت را مشتری های شما حس می کنند، نه خودتان: ارزش اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده معاف است. برای شما به عنوان صاحب مغازه، معافیتی که واقعا عدد مالیات را پایین می آورد معافیت ماده ۱۰۱ است. این معافیت در سال ۱۴۰۵ معادل ۲۸۰ میلیون تومان است و از سود مشمول سالانه صاحبان مشاغل کم می شود.
شرطش ساده اما جدی است: اظهارنامه را به موقع بدهید. طلافروشی که اظهارنامه را دیر بدهد یا اصلا ندهد، این ۲۸۰ میلیون تومان را از دست می دهد. با نرخ ۱۵ درصد پله اول، این یعنی حدود ۴۲ میلیون تومان مالیات بیشتر فقط به خاطر یک تاخیر.
اگر مغازه کوچکی دارید و فروشتان زیر سقف تبصره ماده ۱۰۰ است، ممکن است لازم نباشد اظهارنامه عملکرد را کامل پر کنید و مالیاتتان به صورت مقطوع تعیین شود. شرایط و سقف امسال را در تسهیلات تبصره ماده ۱۰۰ برای صاحبان مشاغل بخوانید و قبل از تصمیم مطمئن شوید شغل شما در فهرست مشمولان این روش قرار دارد.
یک چیز را هم با معافیت اشتباه نگیرید. جریمه ثبت نکردن معاملات در سامانه برابر ۹ درصد ارزش اصل طلاست و قانون صریحا آن را غیرقابل بخشودگی دانسته است. در بودجه ۱۴۰۴ استثنایی برای بخشودگی این جریمه گذاشته شد، اما روی تکرارش حساب نکنید.
مالیات انواع طلا چه تفاوتی با یکدیگر دارد؟#
قاعده کلی ثابت است: طلا معاف و خدمت و سود مشمول. تفاوت انواع طلا در این است که در فاکتور هر کدام چه چیزی غیر از خود طلا وجود دارد.

مالیات طلای نو و دست دوم#
طلای نو هر سه جزء مشمول را دارد: اجرت ساخت، سود فروشنده و گاهی حق العمل. برای همین بیشترین مالیات هم مال اوست. طلای دست دوم وقتی همان طور که هست دوباره فروخته می شود، اجرت ساخت تازه ندارد و معمولا فقط سود فروشنده مشمول ۱۰ درصد است. اگر قطعه را تعمیر یا نوسازی کرده اید و بابتش پول گرفته اید، آن مبلغ هم مثل اجرت مشمول مالیات است.
اشتباه رایج این است که طلای کارکرده را با همان اجرت قطعه نو فاکتور کنند. نتیجه اش این است که مشتری مالیاتی می پردازد که پایه واقعی ندارد و اگر بعدا اعتراض کند، فاکتور شما قابل دفاع نیست.
مالیات طلای آب شده، شمش و سکه#
طلای آب شده و شمش استاندارد در اصل همان طلای خام هستند و اجرت ساخت ندارند. بنابراین در معامله آن ها مالیاتی بابت خود طلا گرفته نمی شود و اگر کارمزد یا حق العمل جداگانه دریافت کنید، فقط همان مبلغ مشمول ۱۰ درصد است. سکه های ضرب بانک مرکزی هم در عمل ردیف مالیات بر ارزش افزوده در فاکتور مشتری ندارند. البته پیشنهاد گرفتن مالیات از اختلاف قیمت خرید و فروش سکه چند بار مطرح شده است، پس اگر حجم معاملات سکه شما زیاد است، اطلاعیه های سازمان امور مالیاتی را دنبال کنید.
این نوع معاملات معمولا با همکاران انجام می شود و خرده فروشی کمتری دارد. آب شده فروش یا شمش فروش بیشتر از فاکتور مشتری عادی، با فروش نسیه، چک و تسویه حساب همکاران سر و کار دارد و مانده حساب هر همکار باید هر روز دقیق باشد. برای چنین مغازه ای یک نرم افزار حسابداری عمده فروشی که بدهی هر طرف حساب و سررسید چک ها را جدا نگه دارد، از دفتر دستی قابل اعتمادتر است.
قوانین مالیاتی و تکالیف طلافروشان#
سه تکلیف اصلی دارید و هر کدام موعد خودش را دارد: صدور صورتحساب الکترونیکی برای هر معامله، تایید اظهارنامه ارزش افزوده در پایان هر فصل و اظهارنامه عملکرد سالانه. کارتخوان هم جدا از این ها نیست، چون تراکنش هایش مبنای مقایسه سازمان با فروشی است که اعلام کرده اید.
مالیات کارتخوان طلا فروشی چقدر است؟#
کارتخوان مالیات جداگانه ای ندارد و نرخی به اسم مالیات کارتخوان وجود ندارد. حساب های متصل به کارتخوان به پرونده مالیاتی شما وصل هستند و سازمان جمع واریزی ها را با فروشی که در سامانه مودیان ثبت کرده اید مقایسه می کند. اگر واریزی ها خیلی بیشتر از فروش ثبت شده باشد، تفاوت را درآمد اعلام نشده حساب می کند. برای اینکه بدانید سازمان چه رقمی از تراکنش های شما در دست دارد، از روش استعلام مالیات کارتخوان با کد ملی استفاده کنید.
در طلافروشی این اختلاف راحت تر از هر صنف دیگری پیش می آید. مشتری طلای کهنه می آورد، طلای نو می برد و فقط مابه التفاوت را کارت می کشد. یا همکاری بابت تسویه حساب به کارتخوان شما پول می زند. اگر هر دو طرف این معاملات کامل ثبت نشوند، عدد کارتخوان و عدد فروش هیچ وقت با هم نمی خوانند.
سوال همیشگی هم این است که پولی که خودتان یا اقوامتان به حساب کارتخوان می زنید چه می شود. این واریزها اگر قابل اثبات باشند فروش حساب نمی شوند، اما بار اثباتش با شماست. جزئیات این موضوع را در مقاله واریزهای شخصی روی کارتخوان مغازه بخوانید و از همین امروز حساب شخصی را از حساب کارتخوان جدا نگه دارید.
ثبت معاملات طلا در سامانه مودیان و ارسال اظهارنامه مالیاتی#
طلافروشی ها جزو اولین صنف هایی بودند که به سامانه مودیان وصل شدند و قانون با آن ها سخت گیرتر از بقیه است. هر خرید و فروش، از جمله خرید طلای کهنه از مردم، باید در سامانه ثبت شود. اگر هنوز کارپوشه تان فعال نیست، مراحلش را در آموزش ثبت نام در کارپوشه سامانه مودیان قدم به قدم آورده ایم.
صورتحساب ها را می توانید از سامانه جامع تجارت هم بفرستید. سازمان امور مالیاتی اعلام کرده اگر صورتحساب از آن مسیر فرستاده شده و تاییدیه ثبتش در سامانه مودیان آمده باشد، لازم نیست دوباره در سامانه مودیان ثبتش کنید. فقط یادتان باشد ملاک تاییدیه ثبت است، نه اینکه دکمه ارسال را زده اید.
جریمه ها در این صنف واقعا سنگین است. صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی ۱۰ درصد مبلغ فروش یا ۲ میلیون تومان جریمه دارد، هر کدام که بیشتر باشد. ثبت نکردن معامله در سامانه هم جدا از آن ۹ درصد ارزش اصل طلا جریمه دارد. برای یک النگوی ۵۰ میلیونی، فقط همین جریمه دوم ۴ و نیم میلیون تومان است.
بعد از ثبت صورتحساب ها نوبت اظهارنامه می رسد. پیش نویس اظهارنامه ارزش افزوده هر فصل در سامانه مودیان از روی صورتحساب های ثبت شده ساخته می شود و کار شما بررسی و تایید آن است. اظهارنامه عملکرد سالانه ۱۴۰۵ هم معمولا تا پایان خرداد ۱۴۰۶ مهلت دارد و همان جایی است که معافیت ماده ۱۰۱ را می گیرید. اگر اولین بار است که آن را پر می کنید، راهنمای ثبت اظهارنامه مالیاتی مراحل و مدارک را یکجا دارد.
جمع بندی#
اگر امروز فقط وقت یک کار را دارید، ده فاکتور آخر مغازه را باز کنید و ببینید اصل طلا، اجرت، سود و مالیات جدا نوشته شده اند و مالیات فقط روی سه جزء آخر حساب شده است. بعد سری به کارپوشه بزنید و مطمئن شوید همان فاکتورها با وضعیت موفق ثبت شده اند. این دو بررسی جلوی گران ترین جریمه های این صنف را می گیرد. بقیه کارها، از معافیت ماده ۱۰۱ تا اظهارنامه سالانه، بیشتر از هر چیز به موقع بودن می خواهند تا تخصص.