دفتر کاغذی فروش و خرج روزانه را نگه می دارد، اما آخر ماه شما را با یک ماشین حساب و یک سوال تنها می گذارد: این ماه سود کردیم یا نه؟ فایل اکسل حسابداری همان جمع زدن ها را با فرمول انجام می دهد. شما فقط فاکتورها و هزینه ها را وارد می کنید و موجودی انبار، طلب از مشتری ها و سود هر ماه خودش حساب می شود.
فایلی که در این صفحه گذاشته ایم رایگان است و برای یک مغازه یا فروشگاه کوچک ساخته شده است. پایین تر می گوییم هر برگه آن چه کاری می کند، از کجا شروع کنید و از چه نقطه ای به بعد اکسل دیگر جواب کارتان را نمی دهد.
دانلود فایل اکسل حسابداری رایگان#
فایل اکسل حسابداری ساده با فرمول آماده
یک فایل xlsx با ۷ برگه و حجم ۱۳۸ کیلوبایت، سازگار با اکسل ۲۰۰۷ و نسخه های بعدی
- ثبت خرید و فروش با نام کالای خودکار
- موجودی کالا با هشدار سفارش
- حساب بدهکار و بستانکار هر مشتری و فروشنده
- ثبت درآمد و هزینه با دسته بندی
- گزارش سود و زیان ماهانه
داخل فایل هفت برگه به هم وصل شده می بینید: راهنما، کالاها، خرید و فروش، دریافت و پرداخت، درآمد و هزینه، طرف حساب ها و سود و زیان. ستون هایی که سرستون نارنجی دارند جای ورود اطلاعات شما هستند و ستون های آبی فرمول دارند. چند ردیف نمونه از یک سوپرمارکت کوچک هم در فایل گذاشته ایم تا قبل از وارد کردن اطلاعات خودتان ببینید گزارش ها چطور پر می شوند.

فایل ماکرو و قفل ندارد. پس اگر ستونی مثل «شماره فاکتور» یا «فروشنده» لازم داشتید، می توانید آن را کنار بقیه ستون ها اضافه کنید.
این فایل برای حساب و کتاب کسب و کار طراحی شده و برگه کالا و طرف حساب برای دخل و خرج خانه به کارتان نمی آید. اگر دنبال ثبت هزینه های خانواده، قسط وام و چک های شخصی هستید، نرم افزار حسابداری شخصی چالاک روی گوشی اندروید کار را ساده تر می کند.
فایل اکسل حسابداری چه امکاناتی دارد؟#
پنج کار اصلی حسابداری یک مغازه را پوشش می دهد و برگه هایش با هم کار می کنند. هر فروشی که ثبت می کنید همزمان از موجودی آن کالا کم می شود، در فروش همان ماه می آید و اگر نسیه بوده، روی حساب همان مشتری می نشیند.

ثبت درآمد و هزینه: اجاره، حقوق شاگرد، قبض برق و هزینه حمل را در برگه درآمد و هزینه می نویسید و دسته هر کدام را از فهرست کشویی انتخاب می کنید. درآمدی که از فروش کالا نیست، مثل هزینه ارسالی که از مشتری می گیرید، هم همین جا ثبت می شود. رایج ترین اشتباه در این برگه نوشتن خرید جنس به عنوان هزینه است. خرید کالا یک بار در برگه خرید و فروش آمده و اگر اینجا هم ثبت شود، دو بار از سود کم می شود و ماهی که سود داشته را زیان ده نشان می دهد.
ثبت خرید و فروش: هر قلم فاکتور یک ردیف است. تاریخ، نوع، کد کالا، تعداد و قیمت را می نویسید و نام کالا، مبلغ بعد از تخفیف و مانده نسیه خودکار پر می شود. فاکتوری که سه قلم کالا دارد را در سه ردیف با همان تاریخ و همان طرف حساب ثبت کنید.
مدیریت موجودی کالا: موجودی هر کالا از موجودی اول دوره به اضافه خریدها و منهای فروش ها به دست می آید. برای هر کالا یک حداقل موجودی تعیین می کنید و وقتی موجودی به آن عدد برسد، خانه وضعیت نارنجی می شود و عبارت «سفارش دهید» را نشان می دهد. در فایل نمونه برنج همین حالت را دارد.
عدد حداقل موجودی را حدسی نگذارید. اگر پخش کننده چهار روز بعد از سفارش جنس را می آورد و شما روزی سه کیسه برنج می فروشید، حداقل موجودی باید دست کم دوازده کیسه باشد. روش حساب کردن این عدد را در مقاله نقطه سفارش و حداقل موجودی چیست با فرمول توضیح داده ایم.
محاسبه سود و زیان: برگه سود و زیان برای هر ماه فروش خالص، بهای تمام شده کالای فروش رفته، سود ناخالص، هزینه ها و سود خالص را کنار هم می گذارد. بهای تمام شده از قیمت خریدی که در برگه کالاها نوشته اید حساب می شود. این فایل برای همه ماه ها از همان قیمت فعلی استفاده می کند. پس اگر قیمت خرید را به روز کنید، سود ماه های گذشته هم با قیمت جدید دوباره حساب می شود. برای مغازه ای که قیمت ها هر چند ماه یک بار عوض می شوند این خطا کوچک است، اما در دوره های تورمی گزارش ماه های قبل را جابجا می کند.
عدد سود ناخالص معمولا خیلی بزرگ تر از سود خالص است و بعضی ها همان را سود ماهشان حساب می کنند، در حالی که اجاره و حقوق هنوز از آن کم نشده است. فرق این دو و چند اصطلاح دیگر را در مقاله اصطلاحات حسابداری با معنی و مثال آورده ایم.
ثبت بدهکاری و بستانکاری: برگه طرف حساب ها مانده هر مشتری و فروشنده را از نسیه های برگه خرید و فروش و تسویه های برگه دریافت و پرداخت حساب می کند. مانده مثبت یعنی او به شما بدهکار است و مانده منفی یعنی شما به او بدهکارید. در فایل نمونه، آقای رضایی ۴۵۰ هزار تومان به مغازه بدهکار است و مغازه ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به پخش البرز بدهی دارد.
نام طرف حساب باید در هر سه برگه دقیقا یکسان نوشته شود. «رضایی» و «آقای رضایی» برای اکسل دو نفر هستند و نیمی از بدهی یکی در حساب دیگری گم می شود. اگر جهت بدهکار و بستانکار را همیشه با هم اشتباه می گیرید، مقاله بدهکار و بستانکار در حسابداری چیست این موضوع را با مثال روشن می کند.
آموزش استفاده از فایل اکسل حسابداری#
کار با فایل چهار قدم دارد و فقط قدم اول کمی وقت می گیرد. بعد از آن، کار هر روزتان چند دقیقه ثبت است.

قدم اول: کالاها و طرف حساب ها را تعریف کنید. اول ردیف های نمونه را پاک کنید. خانه های ستون های نارنجی را انتخاب کنید و کلید Delete را بزنید تا فرمول های ستون های آبی سر جایشان بمانند. بعد برای هر کالا یک کد کوتاه مثل ۱۰۱ بگذارید. همین کد را بعدا در برگه خرید و فروش تایپ می کنید و اکسل نام کالا را خودش پیدا می کند. اگر کد را اشتباه بزنید، به جای نام کالا عبارت «کد نامعتبر» نمایش داده می شود.
موجودی اول دوره را با شمارش واقعی قفسه ها و انبار بنویسید، نه از روی حافظه. همه موجودی های بعدی روی همین عدد ساخته می شوند و اگر اینجا ده عدد اشتباه کنید، تا آخر سال همان ده عدد در گزارش می ماند.
قدم دوم: خرید و فروش را هر روز ثبت کنید. تاریخ را به شکل 1405/08/03 بنویسید، یعنی ماه و روز دو رقمی. گزارش ماهانه از هفت کاراکتر اول تاریخ ماه را تشخیص می دهد و فروشی که با تاریخ 1405/8/3 ثبت شود، در گزارش آبان دیده نمی شود. مبلغ و تعداد را هم با اعداد انگلیسی تایپ کنید. عددی که با کیبورد فارسی وارد شود برای اکسل متن است و در هیچ جمعی نمی آید.
بهترین زمان ثبت آخر همان روز است. ثبت فاکتورهای یک هفته در یک شب جمعه تقریبا همیشه یعنی چند فاکتوری که گم شده اند و موجودی ای که با قفسه جور درنمی آید.
قدم سوم: تسویه ها و هزینه ها را جدا بنویسید. وقتی مشتری نسیه اش را چند روز بعد پرداخت می کند، ردیف فاکتور اول را دست نزنید و در برگه دریافت و پرداخت یک ردیف تازه با نام همان مشتری ثبت کنید. به این ترتیب تاریخچه هر بدهی و هر پرداخت جلوی چشمتان می ماند. اجاره، قبض و حقوق هم به برگه درآمد و هزینه می روند.
قدم چهارم: گزارش ها را ببینید. در برگه سود و زیان سال را در خانه نارنجی بالای صفحه بنویسید. جدول ماهانه پر می شود و زیر آن خلاصه وضعیت امروز را می بینید: ارزش موجودی انبار، طلب شما از مشتری ها، بدهی شما به فروشنده ها و تعداد کالاهایی که باید سفارش داده شوند.
یک کار را هم فراموش نکنید. فایل اکسل پشتیبان گیری خودکار ندارد و اگر هارد کامپیوتر خراب شود، همه حساب ها با آن از بین می رود. هر هفته یک نسخه از فایل را در فلش یا ایمیل خودتان ذخیره کنید.
تفاوت فایل اکسل با نرم افزار حسابداری چیست؟#
اکسل فقط چیزی را که شما تایپ می کنید جمع می زند، اما نرم افزار حسابداری خودش ثبت را انجام می دهد. با فایل اکسل، فروش وقتی وارد حساب ها می شود که شما بعدا آن را بنویسید. در نرم افزار، فاکتوری که برای مشتری صادر می کنید همان لحظه موجودی، حساب مشتری و گزارش سود را به روز می کند. جدول زیر فرق این دو را در کارهای روزمره یک فروشگاه نشان می دهد.
| موضوع | فایل اکسل حسابداری | نرم افزار حسابداری چالاک حساب |
|---|---|---|
| هزینه شروع | رایگان | پرداخت یک باره بعد از ۵ روز استفاده آزمایشی |
| ثبت فروش | بعد از فروش و با تایپ دستی | همزمان با صدور فاکتور یا فروش سریع |
| صدور و چاپ فاکتور | ندارد و باید جداگانه درست شود | فاکتور فروش، فاکتور خرید و پیش فاکتور با لوگوی فروشگاه |
| موجودی انبار | جمع ساده خرید و فروش | ورود و خروج کالا و کاردکس هر کالا |
| چک و حساب بانکی | ندارد | چک های دریافتی و پرداختی، سررسیدها و حساب بانک ها |
| سامانه مودیان | ارتباطی ندارد | در نسخه پیشرفته |
| چند کاربر | یک نفر روی یک فایل | تعریف کاربر با سطح دسترسی جدا در نسخه شبکه |
| پشتیبان گیری | دستی | نسخه پشتیبان و در نسخه پیشرفته پشتیبان گیری خودکار ابری |
| گزارش ها | سود و زیان ماهانه از پیش ساخته | سود و زیان، گزارش فروش هر کالا و گزارش هزینه و درآمد |
مدیریت اطلاعات: بزرگ ترین محدودیت اکسل این است که جلوی اشتباه را نمی گیرد. یک صفر اضافه در مبلغ، ردیفی که اشتباهی پاک شده یا عددی که روی یک فرمول تایپ شده، بدون هیچ پیامی گزارش آخر ماه را خراب می کند. معمولا هم وقتی متوجه می شوید که پول صندوق با فایل جور درنمی آید و باید ردیف به ردیف دنبال مقصر بگردید. اگر دو نفر روی دو کامپیوتر جداگانه فایل را پر کنند، دو نسخه متفاوت به وجود می آید که یکی کردنشان دردسر بزرگی است.
صدور فاکتور: این فایل برای مشتری فاکتور چاپی درست نمی کند. اگر فقط گاهی مشتری فاکتور رسمی با مشخصات فروشنده و خریدار می خواهد، می توانید از نمونه فاکتور رسمی Excel و Word استفاده کنید. فقط یادتان باشد که همان اطلاعات را باید یک بار دیگر در فایل حسابداری هم تایپ کنید.
گزارش گیری: گزارش های این فایل ماهانه و از پیش ساخته اند. اگر بخواهید بدانید کدام کالا بیشترین سود را داده یا فروش آخر هفته با وسط هفته چه فرقی دارد، باید خودتان با Pivot Table یا فرمول تازه گزارش بسازید. هر فرمول تازه هم یک جای جدید برای خطاست.
سامانه مودیان: فایل اکسل هیچ ارتباطی با کارپوشه مالیاتی ندارد. اگر کسب و کارتان مشمول سامانه مودیان است، باید صورتحساب ها را جداگانه در کارپوشه یا از راه یک سامانه واسط ثبت کنید و همان فروش را دو جا بنویسید. اگر به این مرحله رسیده اید، راهنمای بهترین نرم افزار حسابداری متصل به سامانه مودیان کمک می کند گزینه ها را مقایسه کنید.
چه زمانی به نرم افزار حسابداری نیاز داریم؟#
تا وقتی روزی چند فاکتور می زنید، یک نفر حساب ها را نگه می دارد و نسیه ها انگشت شمار است، فایل اکسل کارتان را راه می اندازد و دلیلی برای خرج کردن ندارید. بیشتر مغازه ها وقتی به نرم افزار احتیاج پیدا می کنند که یکی از نشانه های زیر را در کارشان ببینند.

رایج ترین نشانه تعداد فاکتورهاست. وقتی فروش از روزی بیست سی فاکتور بالاتر می رود، ثبت شبانه در اکسل یعنی یک ساعت تایپ بعد از بستن مغازه. در این حالت نرم افزار حسابداری فروشگاهی فروش را همان لحظه ای که فاکتور صادر می شود ثبت می کند و کار شبانه را حذف می کند.
یک حساب سرانگشتی هم به تصمیم کمک می کند. اگر ثبت هر فاکتور در اکسل یک دقیقه طول بکشد و روزی ۴۰ فاکتور داشته باشید، ماهانه نزدیک ۲۰ ساعت فقط صرف تایپ می شود. این زمان را با هزینه یک بار خرید نرم افزار مقایسه کنید.
نشانه دوم تعداد کالاهاست. در سوپرمارکتی که صدها قلم کالا و چند شرکت پخش دارد، پیدا کردن کد هر کالا در فهرست اکسل خودش کار وقت گیری است. نرم افزار حسابداری سوپر مارکت فروش را با بارکدخوان ثبت می کند، برای هر کالا دو واحد مثل عدد و کارتن تعریف می کند و کمبود موجودی را هشدار می دهد.
بعضی صنف ها هم از روز اول با اکسل مشکل دارند. در فروشگاه لباس هر مدل چند رنگ و چند سایز دارد و مانتویی که در سه رنگ و چهار سایز آمده، در فایل اکسل دوازده ردیف جداگانه می شود. نرم افزار حسابداری پوشاک موجودی هر مدل، رنگ و سایز را جدا پیگیری می کند و نشان می دهد کدام مدل ها از فصل باقی مانده اند.
نشانه های دیگر هم کم کم پیدا می شوند: وقتی شاگرد یا شریک هم باید فروش ثبت کند، وقتی مشمول سامانه مودیان می شوید، یا وقتی دیگر نمی توانید ریسک خراب شدن یک فایل را بپذیرید. هرکدام از این ها به تنهایی کافی است تا اکسل از ابزار کمکی به یک نقطه ضعف تبدیل شود.
اگر بیشتر فروشتان نسیه و چکی است، فشار زودتر حس می شود. عمده فروشی که با ده ها مغازه حساب باز دارد، باید سررسید چک ها و قسط ها را هم دنبال کند و این کار در اکسل با یادداشت و رنگ کردن خانه ها انجام می شود. نرم افزار حسابداری عمده فروشی فروش نسیه، چند قیمت فروش برای هر کالا، چک و قسط بندی را در یک جا نگه می دارد.
چالاک حساب یک نرم افزار حسابداری ویندوزی برای فروشگاه ها، کسب و کارهای خدماتی و شرکت های کوچک است. صدور فاکتور، انبارداری، دریافت و پرداخت، مدیریت چک، حساب مشتری ها و گزارش سود و زیان را در خود دارد و هزینه آن یک بار پرداخت می شود، نه ماهانه. می توانید نسخه آزمایشی را ۵ روز با همه امکانات امتحان کنید و اگر بعد از آن نسخه ای را خریدید، اطلاعاتی که در این مدت وارد کرده اید حفظ می شود.
دانلود رایگان نرم افزار حسابداری چالاک حساب
جمع بندی#
همین امروز فایل را دانلود کنید، ردیف های نمونه را پاک کنید و فقط کالاها و موجودی اول دوره را وارد کنید. یک ماه کامل خرید، فروش و هزینه ها را هر شب ثبت کنید و آخر ماه به برگه سود و زیان نگاه کنید. اگر ثبت روزانه بیشتر از نیم ساعت وقتتان را گرفت یا عددها با صندوق جور درنیامد، وقت آن است که نسخه آزمایشی نرم افزار را امتحان کنید. برای پیدا کردن نسخه مخصوص صنف خودتان هم لیست کامل نرم افزارهای حسابداری را ببینید.